حسين مير حيدر

66

معارف گياهى ( فارسى )

تركيبات شيميايى در اين گياه وجود چند نوع ساپونين مشخص شده و در خاكستر گياه املاح پتاسيم وجود دارد . خواص - كاربرد دم‌كردهء اين گياه به مقدار 10 - 8 گرم گياه خشك در 400 گرم آب جوش و يا 10 - 8 گرم گياه ستاره‌اى متوسط خشك و 10 - 8 گرم بارهنگ و دم‌اسبى ، در مصارف داخلى براى رفع ناراحتى دستگاه تنفسى بسيار مؤثر است . زيرا اثر محسوس خلطآور دارد . در هند از اين گياه براى التيام سريع شكستگى استخوان و تحليل ورم استفاده مىشود زيرا خنك‌كننده و ترميم‌كننده است . از جوشاندهء 60 - 50 گرم گياه ستاره‌اى متوسط خشك و 50 گرم از گياهان بارهنگ و دم‌اسبى و افسنطين در 1000 گرم آب در استعمال خارج براى شست‌وشوى زخمهاى باز و كمپرس انواع زخم استفاده مىشود . در مصرف داخلى از شيرهء تازهء گياه به مقدار 15 - 10 گرم هربار و چند بار در روز نيز براى رفع ناراحتىهاى تنفسى و دفع اخلاط خونى استفاده مىشود . در چين و ژاپن جوشاندهء اين گياه را براى تصفيهء خون و به عنوان خونساز در دوران پس از وضع حمل تجويز مىكنند [ كاريونه و كيمورا ] . و قاعده‌آور است و براى گردش خون نافع مىباشد [ هاو ] . از گياه براى معالجهء شكستگى استخوان و دررفتگى و تحليل ورم آن استفاده مىشود [ هارتويچ ] . دم‌كردهء سرشاخه‌هاى جوان و سبز گياه براى بند آمدن خونروى از بينى مصرف مىشود [ هو ] . از خانوادهء Caryophyllaceae گياهان ديگرى در ايران مىرويند كه از نظر دارويى مورد توجه مىباشند كه به شرح چندتايى از آنها مىپردازيم . 1 . گونه . Stellaria aquatica Scop . پارسا اين را مترادف نام اصلى گياهى به نام علمى Malachium aquaticum ( L . ) Fries ذكر مىكند . گياهى است چند ساله . برگهاى آن تخم‌مرغى موج‌دار و نوك‌تيز ، بدون دمبرگ كه ساقه را در آغوش گرفته است ، برگهاى قسمت پايين ساقه كوچك با دمبرگ كوتاه . اين گياه تك‌وتوك در نقاط مرطوب لاهيجان و در وسط نهرهاى منطقهء غازيان و اطراف رشت و در آذربايجان در قره‌داغ در جاهاى سايه‌دار و مرطوب مىرويد . در اروپا در فرانسه و